Wada słuchu pojawia się w różnych okresach życia i dotyczy kilku miejsc występowania, stąd też bierze się podział na niedosłuch: prelingwalny, perilingwalny, postlingwalny, a także na uszkodzenie przewodzeniowe, odbiorcze i mieszane. Podobnie jest ze stopniami wady słuchu, istnieje wiele klasyfikacji, ale obowiązuje tylko jedna – klasyfikacja wg BIAP.

Pierwszy podział odnosi się do czasu, w którym pojawiła się głuchota, a dokładniej, na jakim poziomie rozwoju mowy znajdowała się jednostka, kiedy uszkodzenie narządu słuchu nastąpiło. Czyli obejmuje okres od ciąży aż do późnej starości.

Głuchota prelingwalna obejmuje czas przed rozpoczęciem nauki mowy, tzn. odnosi się do okresu płodowego i do pierwszych miesięcy życia dziecka. Głuchota perilingwalna jak wskazuje przedrostek dotyczy urazu, który nastąpił w trakcie kształcenia się tej złożonej umiejętności. Ostatni rodzaj głuchoty dotyczy najpóźniejszego okresu tzn., postlingwalnego, co oznacza, że osoba, w tym okresie jest już po zakończonym procesie nauki i kształtowania się mowy. Dotyczy zatem osób po trudnych przejściach, po urazach mechanicznych i akustycznych.

Następna klasyfikacja zajmuje się miejscem wystąpienia uszkodzenia na drodze słuchowej, dzieląc niedosłuch na: przewodzeniowy, odbiorczy i mieszany. Niedosłuch przewodzeniowy dotyczy dwóch pierwszych elementów drogi słuchowej: ucha zewnętrznego i środkowego. Przyczyn problemu jest wiele, jednak za najczęstszą u dzieci podaje się ostre oraz przewlekłe wysiękowe zapalenie ucha środkowego. Wady wynikają także z nieprawidłowo wykształconych elementów ucha zewnętrznego i środkowego. Czasem do ubytku typu przewodzeniowego możemy sami doprowadzić, używając patyczków higienicznych, którymi możemy przepchnąć w głąb przewodu słuchowego, naszą naturalną ochronę, jaką stanowi woskowina, lub poranić przewód. Po usunięciu woskowiny (płukaniu ucha) odbiór dźwięków wraca do normy. Ten typ uszkodzenia może sięgać do 60 – 70 dB.

Niedosłuch odbiorczy sięga już znacznie dalej i dotyczy ślimaka – uszkodzenie ślimakowe oraz wyższych pięter na drodze słuchowej tj.: nerwu słuchowego i kolejnych neuronów na tej drodze – uszkodzenie pozaślimakowe, ale również ośrodków słuchowych w centralnym układzie nerwowym – uszkodzenie centralne. Niedosłuch tego typu może dotyczyć różnego stopnia uszkodzenia, ale niestety może sięgać do uszkodzeń typu znacznego i całkowitej głuchoty. Wada ta jest wywołana poprzez dziedziczenie typu dominującego lub recesywnego.

Niedosłuch mieszany jest połączeniem ubytku zarówno przewodzeniowego jak i odbiorczego. Pojawienie się tych dwóch problemów jednocześnie może wynikać np.: z choroby ucha środkowego lub zewnętrznego u dziecka, które ma już stwierdzony niedosłuch typu odbiorczego. Ucho może zatkać się woskowiną, może wystąpić katar, przytkanie trąbek słuchowych bądź dojść do ostrego, lub przewlekłego wysiękowego zapalenia ucha środkowego.

Aby sklasyfikować te rodzaje i typy wady słuchu niezbędny będzie inny podział, który odnosi się do progów słuchowych. Jest to klasyfikacja wg stopni, na lekkie uszkodzenie, umiarkowane lub średnie, znaczne, poważne lub ciężkie oraz głębokie.

Anna Gad